پيشگفتار قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ « * » پايگاه والاى دانش و دانش‌اندوزى در اسلام ، و عظمت و احترامى كه قرآن و اخبار دينى براى دانشمندان و طالبان علم قائل شده ، سبب ظهور علماى بزرگ در كشورهاى اسلامى شده است . اين پيشروان كاروان تمدن ، علاوه بر آثارى كه در علوم دينى مانند تفسير و حديث و رجال و كلام به‌وجود آورده‌اند ، در ديگر دانشهاى بشرى مانند فلسفه و رياضيات و طب و تاريخ و جغرافيا نيز به تأليفاتى بديع و ارزشمند پرداخته‌اند ، كه نه تنها پيشينهء درخشان تمدن اسلامى را نشان مىدهد ، بلكه پايه و پشتوانهء علمى و فرهنگى اروپائيان هم مىباشد ، زيرا چنان‌كه در تاريخ علم بيان شده « 1 » ، غربيان از كتابهاى علمى مسلمانان در زمينهء پزشكى ،

--> ( * ) الزمر ، 9 : اى پيامبر بگو : آيا كسانى كه مىدانند و كسانى كه نمىدانند برابرند ؟ فقط آنان پندپذيرند و حق دريابند كه خرد دارند . ( 1 ) - كتابهايى كه اين مطلب را مىرساند فراوان است ، چند نمونه ذكر مىشود : جورج سارتون ، مقدمه بر تاريخ علم ، ترجمه غلامحسين صدرى افشار ، وزارت علوم و -